Xin luật sư TDV cho tôi hỏi vợ chồng tôi có con nhỏ hiện tại được 18 tháng tuổi, tôi phải nghỉ làm để chăm sóc con nhỏ . Vì muốn chắc chắn rằng khi hôn nhân của chúng tôi có vấn đề thì quyền nuôi con thuộc về tôi (dù lúc đó tôi vẫn chưa đi làm) nên chồng tôi muốn tôi yên tâm ở nhà chăm con, đã viết 1 bản cam kết nếu có bất cứ vấn đề gì xảy ra trong hôn nhân của chúng tôi thì chồng tôi sẽ giao quyền nuôi dạy con cho tôi và không có bất kỳ ý kiến hay yêu cầu gì. Vậy cho tôi hỏi bản cam kết đó có hiệu lực pháp lý không ? Và tôi phải làm gì để đảm bảo rằng sau ly hôn tôi được quyền nuôi con khi vẫn chưa có việc làm?



Nội dung tư vấn từ luật sư TDV

Để giải đáp thắc mắc về việc bản cam kết này có hiệu lực pháp lý, ràng buộc với các bên hay không, và có đảm bảo được quyền nuôi con của bạn sau khi ly hôn hay không thì cần xem xét trên các phương diện sau:

Điều 81 Luật HNGĐ 2014 có quy định Về quyền nuôi con sau khi ly hôn:
“1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình
2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.
3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện vật chất tinh thần hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con”

Căn cứ theo quy định trên, thì vợ chồng bạn hoàn toàn có quyền tự thỏa thuận với nhau về quyền nuôi con, song thỏa thuận này phải phù hợp với lợi ích của con. Trường hợp hai vợ chồng bạn không thống nhất được thì Tòa án sẽ giao con cho một bên theo quy định của pháp luật

Với trường hợp của bạn, hiện tại hai vợ chồng bạn đang cùng viết một bản cam kết về việc quyết định người nuôi dạy con sau khi ly hôn. Tuy nhiên, bản cam kết này chỉ là sự thỏa thuận giữa các bên mà không có hiệu lực pháp lý, bởi các lý do sau:

Thứ nhất, bản cam kết chỉ là văn bản thỏa thuận không mang giá trị pháp lý, mà chỉ có sự ràng buộc với các bên trên cơ sở tự nguyện thực hiện.  tại thời điểm hai vợ chồng ký kết đều tự nguyện, vì chồng bạn muốn bạn yên tâm ở nhà chăm sóc con. Cho nên, không có gì đảm bảo rằng, khi cuộc sống hôn nhân của vợ chồng gặp vấn đề, chồng bạn sẽ tự nguyện thực hiện và nhường lại quyền trực tiếp nuôi con cho bạn. 

Thứ hai, mặc dù pháp luật ghi nhận và tôn trọng sự thỏa thuận của vợ, chồng trong việc quyết định người trực tiếp nuôi con. Nhưng, nếu sự thỏa thuận đó làm ảnh hưởng đến lợi ích của con thì Tòa án cũng sẽ không công nhận sự thỏa thuận này mà vẫn thực hiện việc theo quy định của pháp luật. 

Thứ ba, giả sử sự thỏa thuận trong bản cam kết này được pháp luật công nhận, và bạn được xác định là người trực tiếp nuôi con thì cũng không thể đảm bảo sau này chồng bạn không có yêu cầu về việc thay đổi trực tiếp người nuôi con.

Thứ tư, mặc dù thỏa thuận trong bản cam kết mà hai vợ chồng đã ký kết trước đó thể hiện quyền được trực tiếp nuôi con của bạn nhưng nếu bạn thuộc trường hợp bị hạn chế về quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên thì bạn cũng không được trực tiếp nuôi con

Việc ký kết này chỉ có giá trị pháp lý áp dụng với cả hai bên khi được Tòa án công nhận trong quyết định hoặc bản án có hiệu lực của pháp luật. Để được sự công nhận của Tòa án thì 2 bên phải không có sự thay đổi ý kiến về quyền trực tiếp nuôi con khi tiến hành thủ tục ly hôn và cả hai vợ chồng có yêu cầu Tòa án công nhận sự thỏa thuận này.