1. Quyền nuôi con khi ly hôn



Tranh chấp về quyền trực tiếp nuôi con và thẩm quyền giải quyết giành quyền nuôi con
Trong trường hợp các bên không tự thỏa thuận được việc nuôi con thì các bên có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết khi tiến hành xét xử ly hôn.

Căn cứ pháp luật xác định người được quyền trực tiếp nuôi con khi ly hôn
Pháp luật Việt Nam quy định về người trực tiếp nuôi dưỡng con tại điều 81 Luật hôn nhân và gia đình 2014:

Vợ, chồng thống nhất về người trực tiếp nuôi con, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; Nếu không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ đảm bảo quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có những thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con

Các mốc quan trọng cần lưu ý như sau:

Con dưới 03 tuổi: được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện như trên
Con trên 03 tuổi nhưng chưa đủ 07 tuổi: căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con.
Con từ đủ 07 tuổi trở lên: ngoài căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con còn phải xem xét đến nguyện vọng của con.

Quyền lợi mọi mặt của con được hiểu là Điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng, điều kiện học tập, đi lại nên thường người có điều kiện tốt hơn về tài sản, thu nhập, thói quen sinh hoạt, đức tính…sẽ có lợi thế hơn trong việc giành quyền nuôi con.

2. Quyền nuôi con sau khi ly hôn

Căn cứ thay đổi người nuôi con trực tiếp
- Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;
- Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục, chăm sóc, trông nom con.
Ngoài ra, nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải dựa trên nguyện vọng của con

Nếu cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con thì Tòa án sẽ ra quyết định giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật dân sự.

3. Một số lưu ý về quyền nuôi con

Về nghĩa vụ cấp dưỡng:
Theo quy định tại khoản 1 Điều 92 thì người không trực tiếp nuôi con phải có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con. Đây là nghĩa vụ của cha, mẹ; do đó người không trực tiếp nuôi con vẫn phải có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con, dù người kia có điều kiện kinh tế hay không
Còn nếu người trực tiếp nuôi con có đầy đủ điều kiện về kinh tế và không yêu cầu người còn lại cấp dưỡng, thì tòa án sẽ không yêu cầu cấp dưỡng đối với người không trực tiếp nuôi
Về phương thức cấp dưỡng do các bên thoả thuận định kỳ hàng tháng, hàng quý, nửa năm, hàng năm hoặc một lần. Trong trường hợp các bên không thoả thuận được thì Toà án quyết định phương thức cấp dưỡng định kỳ hàng tháng.

Người không trực tiếp nuôi con vẫn có nghĩa vụ và quyền:
Trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng cho con chưa thành niên hoặc đã thành niên mà bị tàn tật, mất năng lực hành vi dân sự, không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình;